Tıbbi Aromatik Uçucu Yağlar

Tıbbi-aromatik bitki uçucu yağları bakteri, virüs, fungus, parazit ve insektisitlere karşı etkilidir. Uçucu yağlar ilaç, kozmetik ve gıda endüstrisinde yaygın şekilde kullanılmaktadır.

Kullanım ve uygulama alanı çok geniş olan tıbbi ve aromatik bitkilerin kuru ve taze olarak bütün bitki şeklinde ticareti yapılabildiği gibi, kök, dal, çiçek, yaprak gibi bitki parçaları, bunların parçalanmış veya öğütülmüş halleri, ya da işlenmiş haliyle tentür (alkol içerisinde çözündürülmesi) veya farklı şekillerde hazırlanmış ekstraktları şeklinde tek bir bitki veya karışım yapılarak satışa sunulmaktadır.

Ticareti yapılan tıbbi ve aromatik bitkiler tarımsal üretim veya doğrudan doğadan toplama yoluyla elde edilmektedir. Tarımsal üretimi yapılan bitkiler ülkeden ülkeye göre değişmekle birlikte genel olarak lavanta (Lavandula spp.), nane (Mentha spp), haşhaş (Papaver somniferum), kekik (Origanum spp) kimyon (Carum carvi), rezene (Foeniculum vulgare), papatya (Matricaria recutita), maydanoz (Petroselinum crispum), sinemaki (Cassia angustifolia), sarı kantaron, (Hypericum perforatum), gibi bitkiler uzun yıllardan beri üretilmekte ve satışa sunulmaktadır.

Kültürü yapılarak üretilen tıbbi ve aromatik bitkiler ise kekik başta olmak üzere adaçayı, thyme, nane, rezene, papatya , biberiye, anason ,dereotu, ekinezya, fesleğen, kimyon ,hardal, haşhaş, kapari, keten, kırmızıbiber, kişniş, lavanta, safran, susam, ve yağ gülüdür.

Ülkemizde tıbbi bitkilerin sayısı 500 civarında olup, neredeyse tamamı doğal olarak yetişmektedir. Bunlardan çok az bir kısmı kültüre alınmıştır. Ülkemizde kültürü yaygın olarak yapılan tıbbi ve aromatik bitkiler arasında çay, gül, anason, nane, kimyon, kırmızı biber, rezene, defne yaprağı, keçiboynuzu, haşhaş, kekik vb. sayılabilir.

Yapılan proje ve destekleme çalışmaları ile kekik üretimi 12 bin tondan yüzde 11 artarak 14 bin tona, Anadolu adaçayı 80 tondan 6 kat artışla 596 tona, lavanta 400 tondan yüzde 11 artışla 845 tona, çörekotu 425 tondan 6 kat artışla 3 bin tona, rezene bin 500 tondan yüzde 38 artışla 2 bin tona ulaştı. Bu ürünlerin yanı sıra oğulotu, safran, şevketi bostan, rezene, ekinezya, safran, sarı kantaron, portakal nergisi, fesleğen, sakız, şeker otu, salep orkidesi, defne, kinoa, karabuğday, stevia gibi tür ve çeşitler ile proje illerinde çiftçi şartlarında